Trước khi thực hành chi tiết các bước cấu hình SEO cho WordPress, ta cần nắm rõ nguyên tắc của SEO, SEO Website, và công việc cần làm để tối ưu SEO cho Website.
Vì các khái niệm, phương thức chung trong SEO được chia sẻ khá nhiều trên mạng, nên ở topic này, chúng ta sẽ đề cập một cách ngắn gọn nhất, quan trọng nhất vẫn là các bước cần làm để SEO Website và ứng dụng thế nào đối với Website dùng mã nguồn WordPress.
Mở đầu ta sẽ tóm gọn một số kiến thức cần thiết nhất trong SEO Website (đã đề cập khá chi tiết ở topic trước). Sau đó sẽ tìm hiểu về SEO WordPress.
SEO là gì?
SEO (Search Engine Optimization) là công việc tối ưu nội dung cho các cỗ máy tìm kiếm.
Mục tiêu cao nhất của SEO là để thu hút người dùng từ các trang tìm kiếm một cách miễn phí (tức không tốn tiền chạy quảng cáo) – nói cách khác là để tăng Organic Traffic (lưu lượng truy cập tự nhiên).
Các cỗ máy tìm kiếm (Search Engines) có thể là tìm kiếm trên Website như Google, Bing, Yahoo, Yandex, Baidu, …hay các Search Engine mạng xã hội Facebook, Twitter, Youtube… và cả các chợ online như Amazon, Shopee, Tiki…
Thực chất, phổ biến rộng rãi nhất vẫn là SEO trên Website, ở đó Google Search chiếm thị phần áp đảo, nên nói đến SEO, SEO Website thì hầu như là nói về tối ưu cho Google Search Engine (SEO Google).
Vậy?
Google Search hoạt động như thế nào?
Cỗ máy tìm kiếm của Google có Chương trình thu thập trang Web – Google Robot Robot/ Google Bot để dò tìm các trang web có trên mạng (Crawling), sau đó Google sẽ phân tích nội dung và các thuộc tính của các trang web rồi lưu trữ vào kho dữ liệu khổng lồ của Google (Indexing).
Nói chung sẽ có 3 công đoạn Google thực hiện với mỗi Website:
- Crawling: Google Bot tự động dò (crawl) mọi website trên môi trường Internet, nó dò mọi đường link có trên website trừ các khu vực cấm Google Bot dò tới.
- Indexing: ứng với mỗi đường link Bot dò tới, nó sẽ phân tích & đánh giá nội dung và các thuôc tính của trang web ứng với đường link đó rồi lập chỉ mục – lưu trữ trên kho dữ liệu Google Index.
- Delivery: khi người dùng tìm kiếm một cụm từ trên Google Search, thì Google sẽ đưa ra một danh sách các kết quả phù hợp nhất – được xếp hạng (Ranking) theo các thuật toán riêng của Google (Algorithm)
Mục tiêu tối thượng của Google là mang đến cho người dùng (người tìm kiếm) kết quả phù hợp hữu ích nhất với nhu cầu tìm kiếm của họ. Do đó, các thuật toán để xếp hạng của Google sẽ cải tiến liên tục để đạt được mục tiêu tối thượng này.
Các kỹ thuật SEO cần biết
Qui trình SEO Google bao gồm
A. Nghiên cứu từ khóa (Keyword Reseach) và
B. Xây dựng nội dung chất lượng và
C. Thực hiện Các kỹ thuật SEO hiệu quả.
Các kỹ thuật SEO Website thường chia thành 3 nhóm: Technical SEO, On-page SEO và Off-page SEO:
Technical SEO
Technical SEO – hay gọi là SEO kỹ thuật (khác với kỹ thuật SEO nhé) là các kỹ thuật tối ưu Website bên dưới phần nội dung, mục đích để tối ưu quá trình Crawl, Index của Google Bot & tối ưu trải nghiệm người dùng (UX).
Bao gồm các vấn đề sau:
Tạo sơ đồ trang Web XML, cấu hình robots.txt hợp lý
- Tạo kiến trúc trang web & navigation (điều hướng) chuẩn SEO, cấu trúc URL thân thiện với người dùng
- Sử dụng dữ liệu có cấu trúc (Structure Data, Schema Markup)
- Xử lý tốt vấn đề nội dung mỏng & nội dung trùng lặp (thin content & duplicate content)
- Sử dụng 301 redirect & dùng Canonical Tag hợp lý
- Xử lý các lỗi 404
- Sử dụng Hreflang cho site đa ngôn ngữ
- Tối ưu tốc độ & trải nghiệm người dùng (như đáp ứng Core Web Vitals)
One-Page SEO
One-Page SEO tập trung vào tối ưu nội dung, cả về chất lượng và cách hiển thị.
- Tối ưu nội dung chuẩn SEO (kỹ thuật viết bài chuẩn SEO)
- Tối ưu thẻ tiêu đề (Title Tag) và thẻ mô tả (Meta Description Tag)
- Dùng URL thân thiện với SEO & người dùng
- Xây dựng liên kết nội bộ mạnh mẽ (Internal links)
- Sử dụng liên kết ngoại hợp lý (Outbound links, External links)
- Tối ưu nội dung cho hiển thị Rich Snippets & hiển thị Feature Snippets
Off-page SEO
Off-page SEO là kỹ thuật tiến hành bên ngoài Website, bao gồm là các kỹ thuật Xây dựng Backlinks (Inbound links), Online Marketing… trong đó Xây dựng backlinks (Backlink building) là kỹ thuật được SEOer chú trọng vì tính hiệu quả cao và bền vững.
Backlinks là links từ các Website khác trỏ về, nó là một trong những yếu tố tác động mạnh nhất đến việc xếp hạng của Google.
Mục tiêu của SEO Off-page luôn là có được backlinks từ các site uy tín – có nội dung hoặc chuyên môn liên quan đến chủ đề của trang.
SEO WordPress
Nghiên cứu từ khóa – Xây dựng nội dung & SEO Off-page (Backlinks) là các công việc thực hiện bên ngoài phạm vi của Website nên chúng ta sẽ tập trung vào các kỹ thuật Technical SEO & On-page SEO trên WordPress.
Việc tối ưu Technical & On-page hướng đến:
- Giúp Google Bot tiếp cận Website dễ dàng để dò tìm và lập chỉ mục hiệu quả (Crawling & Indexing)
- Giúp Google Bot hiểu rõ về nội dung & các thuộc tính hiển thị của trang web (Google bot sẽ xem xét trang web y hệt cách người dùng xem trang web, bao gồm cả nội dung và cách trang web hiển thị)
- Giúp người dùng tiếp cận dễ dàng & hiểu rõ nội dung trang web trên mọi loại thiết bị Desktop/ Tablet & Mobile (tối ưu UX – User Experience/ Trải nghiệm người dùng)
Danh sách các việc cần làm trên Website WordPress để tối ưu SEO
Trước hết là các kỹ thuật chung đã biết – các tiêu chuẩn được Google đưa ra từ nhiều năm trước:
- Tạo XML Sitemap & submit tới Google (qua tài khoản Google Search Console), Google Bot sẽ crawl và index tốt hơn nếu website có XML Sitemap tốt.
- Tạo & cấu hình file robots.txt hợp lý, tránh chặn Google tiếp cận các thông tin cần SEO, ngăn Google Crawl những trang không cần thiết cho SEO & tối ưu tốc độ crawl & index bằng cách loại trừ các đường link không cần thiết.
- Tạo cấu trúc URL (Permalinks) chung của Website thân thiện với SEO
- Xây dựng Kiến trúc Website tối ưu SEO & UX, cụ thể là kiến trúc dạng Flat (dạng nông) & đảm bảo độ sâu của liên kết không quá 3 đến 4 lần nhấp chuột.
- Xây dựng liên kết nội bộ mạnh mẽ (Internal Links) để tối ưu cho Google Crawl, cũng như chia sẻ độ tín nhiệm Page Authority giữ các trang hợp lý theo mục tiêu SEO muốn hướng tới.
- Sử dụng liên kết ngoại (External links) hợp lý, tạo liên kết đến các trang uy tín, có liên quan.
- Sử dụng Schema Markup để giúp Google nhận biết và hiển thị nội dung theo đúng định dạng trên Google Search, nhằm thu hút sự chú ý của người dùng – tăng tỉ lệ CTR (Click Through Rate).
- Trên mỗi trang thì cần URL, Title Tag, Meta Description Tag chuẩn SEO, để giúp Google hiểu rõ chủ đề nội dung của trang web & hiển thị tốt nhất trên trang kết quả tìm kiếm.
- Tối ưu SEO cho ảnh (viết tiêu đề – alt text chuẩn SEO)
- Trình bày nội dung chuẩn SEO, có cấu trúc nội dung rõ ràng, dễ đọc & dễ hiểu & tối ưu độ dài các đoạn văn bản quan trọng để tăng cơ hội hiển thị dưới dạng Google Rich Snippets & Feature Snippets
- Dùng thẻ noindex, canonical hợp lý để xử lý hiệu quả các vấn đề thin content / duplicate content, 404 phát sinh trên đặc thù của mã nguồn WordPress
Từ năm 2022, bổ sung nhóm kỹ thuật tối ưu cho Page Experience (trải nghiệm trang/ trải nghiệm người dùng trên trang), đây là các yếu tố xếp hạng mà Google bắt đầu áp dụng trên thiết bị di động từ tháng 08/2021, và áp dụng cho toàn bộ các thiết bị từ 03/2022, các yếu tố này có tác động vô cùng lớn đối với lĩnh vực SEO Website trong thời gian tới:
- Sử dụng chứng chỉ bảo mật SSL (https://) và giữ cho mã nguồn – nội dung Website sạch sẽ (tránh bị chèn mã độc, link xấu hay spam)
- Thiết kế Mobile Friendly/ Responsive Design – để hiển thị tốt trên các loại thiết bị khác nhau (Desktop & Tablet, Mobile).
- Tránh dùng quảng cáo gây cản trở người dùng tiếp cận nội dung trên thiết bị di động, như: quảng cáo che nội dung chính, quảng cáo xen kẽ gây nhiễu cho người dùng, popup che khuất nội dung chính…
- Tối ưu tốc độ đáp ứng các tiêu chuẩn Core Web Vitals (Các chỉ số Quan trọng về Trang Web gồm LCP, FID & CLS – ta sẽ xử lý các cái này trong chuyên đề Tăng tốc WordPress ).
Tiếp theo, dù không bắt buộc nhưng việc tạo các tài khoản mạng xã hội cho Website cũng tác động tích cực đến SEO & Marketing Online nói chung, nếu có các tài khoản mạng xã hội, chúng ta cần:
- Khai báo các tài khoản mạng xã hội (nếu có) của Website (Facebook Fanpage, Twitter account, …) để Google nắm rõ thêm về thông tin Website và hiển thị chúng khi cần thiết.
- Cấu hình tối ưu hiển thị nội dung theo định dạng đặc thù cho các mạng xã hội phổ biến (Facebook, Twitter, LinkedIn…), tiêu biểu như hiển thị tối ưu cho Facebook OpenGraph và Twitter Card.
Cuối cùng, không chỉ riêng WordPress, mà đối với mọi loại Website, chúng ta cần có công cụ để theo dõi, đo lường các dữ liệu về SEO, 2 công cụ miễn phí sau của Google là bắt buộc phải có:
- Google Search Console (Google Webmaster Tool): là công cụ theo dõi mọi chỉ số liên quan đến Website như lỗi 404, danh sách từ khóa được xêp hạng & trải ghiệm người dùng, cũng như hỗ trợ khai báo XML Sitemap (submit sitemap), gởi url để đề nghị crawl & index (thay vì chờ Google Bot tự động làm), và đặc biệt có thể gởi báo cáo khi nội dung bị copy hay yêu cầu support từ Google nếu chẳng may bị Website bị phạt (gắn cờ).
- Google Analytics: công cụ theo dõi hành vi người dùng trên Website, theo dõi lưu lượng truy cập để đánh giá hiệu quả của SEO và cả các chiến dịch Quảng cáo, Marketing nếu có.
Toàn bộ các công việc trên có thể thực hiện rất dễ dàng trong WordPress đối với người dùng bình thường, không cần kiến thức về lập trình hay SEO chuyên sâu , với sự trợ giúp của các plugin SEO, tăng tốc & bảo mật, chống spam… đó là lý do WordPress trở thành nền tảng số 1 thế giới để xây dựng Website (chiếm hơn 43% số Websites toàn cầu trong năm 2021).
Ở phần tiếp theo, chúng ta sẽ dùng plugin tối ưu SEO, để tiến hành các công việc đã đề cập ở trên. Riêng một số mục, nằm ngoài phạm vi hỗ trợ của plugin SEO, nhưng cũng dễ dàng thực hiện:
- Tạo tài khoản Google Seach Console & Google Analytics
- Sử dụng chứng chỉ bảo mật SSL để có giao thức https://: cái này có thể cấu hình dễ dàng ở Hosting hoặc VPS dùng chứng chỉ Let’s Encrypt miễn phí.
- Theo dõi lỗi 404: có hỗ trợ trên một số plugin SEO nhưng có thể làm hiệu quả hơn khi kiểm tra trực tiếp trên tài khoản Google Search Console. Chú ý, sau khi phát hiện lỗi 404, để fix lỗi 404, ta cần làm trên Website (bằng cách tạo redirect 301, cái này các plugin SEO có hỗ trợ).
- Dùng thiết kế tương thích thiết bị di động Mobile Friendly: hầu hết các theme WordPress hiện nay đều hỗ trợ tốt Responsive Design để đáp ứng Mobile Friendly, plugin SEO không đảm nhận nhiệm vụ này.
- Tối ưu tốc độ đáp ứng các tiêu chuẩn của Core Web Vitals: tiến hành với sự hỗ trợ của các plugin tăng tốc WP như WP-Rocket và dùng thêm plugin tối ưu ảnh, dùng chuẩn ảnh WebP, ngoài ra cũng có thể cần thêm hosting chất lượng cao và dịch vụ CDN nếu cần thiết. Phần tối ưu cho Core Web Vitals, chúng ta sẽ làm chi tiết ở chuyên đề Tối ưu tốc độ WordPress, ở phần SEO WordPress tạm thời chưa đề cập đến.
